Global Village บทเรียนจากญี่ปุ่นและเกาหลีใต้

นิตยสาร thaicoon ฉบับเดือนพฤษภาคม มีเรื่องน่าสนใจเกี่ยวกับบทเรียนความสำเร็จจากญี่ปุ่นและเกาหลี้ใต้ครับ

ช่วงก่อนสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ มีหนังสือเล่มหนึ่งวางอยู่บนโต๊ะผม

สิ่งที่สะดุดตาอย่างแรกก็คือชื่อหนังสือ

Global Village โดยที่ไม่ได้อ่านชื่อภาษาไทยเสียด้วยซ้ำ

ผมคุ้นกับคำว่า Global Village มานาน

ทุกครั้งที่พูดถึงความเจริญก้าวหน้าของเทคโนโลยีการสื่อสาร และก้าวเข้าสู่โลกาภิวัตน์ ผมมักจะบอกเหมือนที่คนอื่นๆพูดกันว่าโลกเล็กลงจนกลายเป็น “หมู่บ้านโลก”

ทว่า Global Village เล่มนี้คือหมู่บ้านระดับโลกจริงๆ

มันเป็นหมู่บ้านญี่ปุ่นที่เป็น “ต้นแบบโอท็อป” ไทย

ความสำเร็จของหมู่บ้านเหล่านี้สะท้อนความสำเร็จของคนญี่ปุ่น

นฤตม์ เทิดสถิรศักดิ์ ผู้เขียนนั่งทำงานที่บีโอไอ มีประสบการณ์ทั้งระดับโลกและระดับท้องถิ่น

ในรัฐบาลชุดที่ผ่านมาเขาได้มีส่วนร่วมในโครงการ OTOP ซึ่งหนังสือเล่มนี้คือประสบการณ์จากการทำ OTOP นั่นเอง

นอกนี้เขายังเขียนถึงความสำเร็จของเกาหลีใต้อีกต่างหาก


บทเรียนจากญี่ปุ่นและเกาหลีใต้

ถ้าให้กะเทาะเปลือกจากหนังสือ Global Village : มหัศจรรย์แห่งหมู่บ้านหลังเขา เขาคิดว่าปัจจัยแห่งความสำเร็จของญี่ปุ่นและเกาหลีที่เป็นตัวร่วม (common factors) มีอยู่ 2-3 เรื่องที่สำคัญ ซึ่งคนไทยน่าจะเรียนรู้และเอามาปรับใช้กับตัวเอง คือ

ประการแรก ประเทศชาติจะเจริญเติบโตอย่างยั่งยืนได้ ต้องมาจากการพัฒนาที่อยู่บนฐานของความ “สมดุล” ทั้งในระดับของประเทศ และในระดับชุมชน ซึ่งจริงๆ แล้ว การสร้างความสมดุลเพื่อนำไปสู่ความยั่งยืน ก็เป็นส่วนหนึ่งของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว นั่นเอง

“สมดุล” ในระดับของประเทศ

สมดุลระหว่าง…การพัฒนาเมือง กับชนบท

สมดุลระหว่าง…เศรษฐกิจ กับสังคมและสิ่งแวดล้อม

สมดุลระหว่าง…อุตสาหกรรม กับเกษตรกรรม

สมดุลระหว่าง…โลกาภิวัตน์ กับชุมชนภิวัตน์

“สมดุล” ในระดับของชุมชน

สมดุลระหว่าง…การอนุรักษ์ กับการพัฒนา

สมดุลระหว่าง…การรักษาวิถีชีวิตดั้งเดิมและความสงบสุขของชุมชน กับการส่งเสริมการท่องเที่ยวเพื่อสร้างรายได้

สมดุลระหว่าง…ความเจริญทางวัตถุ กับการยกระดับจิตใจ

สมดุลระหว่าง…Tradition & Innovation

สมดุลระหว่าง…High Touch & High Tech

นอกจากนี้ การพัฒนาที่ยั่งยืนต้องเป็นการพัฒนาจากภายใน ที่เกิดจากความคิดริเริ่มของคนในชุมชน อาศัยการพึ่งพาตนเองเป็นหลัก พัฒนาบนศักยภาพที่ตนมี ไม่ใช่เป็นการพัฒนาจากภายนอก ที่รอคอยแต่การชี้นำและความช่วยเหลือจากภาครัฐ

สิ่งเหล่านี้เป็นเรื่องที่ทั้งภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และทุกคนที่อยู่ในชุมชนเอง ต้องตระหนัก และคิดกับมันอย่างจริงจังสักที

ประการที่สอง ทั้งญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ ต่างเป็นประเทศที่ให้ความสำคัญกับการใช้ “วัฒนธรรม” เป็นอาวุธในการแข่งขันกับโลก ทั้งใช้หาพวกและหารายได้เข้าประเทศ ซึ่งเป็นอาวุธพิเศษที่เป็นของใครของมัน ไม่มีใครลอกเลียนแบบกันได้

ผู้ชนะคือ ประเทศที่มีทุนทางวัฒนธรรมที่แข็งแกร่ง และสามารถนำเอาวัฒนธรรมมาสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจได้มากที่สุด
นอกจากนี้ เขายังใช้วัฒนธรรมเป็นพาหนะสำคัญในการเชื่อมต่อ Local ไปสู่ Global อย่างมีประสิทธิภาพอีกด้วย

ประการที่สาม ปัจจัยแห่งความสำเร็จของญี่ปุ่นและเกาหลี ไม่ว่าจะเป็นบริษัทขนาดใหญ่ระดับโลก หรือหมู่บ้านเล็กๆ ในชนบท ล้วนมาจากตัวเดียวกันคือ “คน”

คุณภาพของคน จึงเป็นแก่นของการพัฒนาประเทศ และเป็น common factor ที่สำคัญที่ทำให้ทั้งสองประเทศประสบความสำเร็จอย่างยั่งยืนจนถึงทุกวันนี้ จากประสบการณ์ที่ผมได้มีโอกาสสัมผัสกับผู้คนทั้งสองชาติตลอดเวลา 10 กว่าปีที่ผ่านมา พอจะสกัด DNA ของพวกเขาออกมาได้ 3-4 ข้อ คือ

(1) เป็นคนที่มีจิตสาธารณะ หรือ Public Mind สูงมาก ประชากรของเขาจะถูกปลูกฝังให้คิดและทำทุกอย่างเพื่อองค์กร เพื่อสังคมส่วนรวม เพื่อประเทศชาติ ตั้งแต่เกิดจนตาย คนญี่ปุ่นและเกาหลีจึงเป็นคนที่มี team spirit สูงมาก ทำงานเป็นทีมได้ดี และไม่ว่าเขาจะทำงานในบริษัท Sony หรือเป็นชาวนาที่โออิตะ เขาก็จะทำเพื่อส่วนรวม จะทุ่มเทชีวิตให้กับองค์กร ให้กับชุมชนที่เขาอยู่ อันนี้เองที่ทำให้สองประเทศนี้ประสบความสำเร็จ เท่านั้นไม่พอ ยังถูกฝึกในเรื่องระเบียบวินัยอย่างเข้มข้น ทำให้พวกเขาเป็นคนที่เคารพกฎ กติกาของสังคม และสิทธิเสรีภาพของผู้อื่นด้วย

(2) สังคมของญี่ปุ่นและเกาหลีเป็นสังคมแห่งความรู้มาตั้งแต่โบราณ คนญี่ปุ่นและเกาหลีถูกพัฒนามาในแนวดิ่ง ก่อนที่พวกเขาจะทำอะไรสักอย่างหนึ่ง เขาจะเริ่มต้นจากการหาองค์ความรู้ ศึกษาเรื่องนั้นๆ ให้รู้จริงถึงแก่น แปลงจากข้อมูลให้เป็นความรู้และปัญญา ก่อนที่จะลงมือทำด้วยความมุ่งมั่น ทำจริง และอดทนต่ออุปสรรคทั้งปวง เรียกว่ากัดไม่ปล่อย ไม่ยอมปล่อยให้ตัวเองถูกกระแสสังคมชักจูงไปซ้ายทีขวาทีเหมือนบ้านเราซึ่งถูกพัฒนามาในแนวราบ อย่างที่มีคนเปรียบเทียบองค์ความรู้ของคนญี่ปุ่นว่าเหมือนเสาเข็มที่ลงลึก ขณะที่องค์ความรู้ของคนไทยส่วนใหญ่ยังเป็นเหมือนพื้นซิเมนต์ คือ รู้แค่ผิว และชอบทำอะไรฉาบฉวย

(3) คนทั้งสองชาตินั้นถูกฝึกให้อยู่ในสังคมแห่งการแข่งขัน ตั้งแต่เด็กๆ ทำให้ต้องเรียนรู้วิถีแห่งการต่อสู้ ด้วยการพึ่งพาตนเอง แตกต่างจากไทยที่มีวิถีแบบ “สบายๆ” ภายใต้สังคมอุปถัมภ์ ทำให้ดูเหมือนจะกลายเป็นคนที่ไม่กระตือรือร้น มักรอคอยความช่วยเหลือจากผู้อื่น และมีวัฒนธรรมอย่างที่บางคนใช้คำว่า “เด็ดปลายยอด” คือ หวังความสำเร็จแบบทางลัด จึงเป็นที่มาของความเชื่อในเรื่องโชคชะตา เครื่องรางของขลัง การบนบานสิ่งศักดิ์สิทธิ์ หรือการพนันเสี่ยงโชค ที่พบเห็นได้ทั่วไปในสังคมไทย

(4) ความเป็นคนละเมียดในทุกๆ เรื่อง ใส่ใจในรายละเอียดทุกขั้นตอน ทั้งวิถีชีวิตหรือเรื่องงาน ทั้งงานใหญ่ระดับโลก หรือการห่อของขวัญเล็กๆ สักชิ้น โดยเฉพาะในกรณีของคนญี่ปุ่นจะเห็นได้ชัด ยกตัวอย่างในการผลิตสินค้าสักชิ้นหนึ่ง เขาจะใส่ใจตั้งแต่การออกแบบ การเลือกวัตถุดิบ การผลิตที่ประณีต การบรรจุหีบห่อ ช่องทางการจำหน่ายที่เฉพาะเจาะจงแต่ละกลุ่มลูกค้า และไม่ลืมที่จะสร้างเรื่องราว (story) เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ด้วย

Published in: on June 7, 2007 at 12:45 am  Comments (13)  

The URI to TrackBack this entry is: https://thaicoon.wordpress.com/2007/06/07/global-village-%e0%b8%9a%e0%b8%97%e0%b9%80%e0%b8%a3%e0%b8%b5%e0%b8%a2%e0%b8%99%e0%b8%88%e0%b8%b2%e0%b8%81%e0%b8%8d%e0%b8%b5%e0%b9%88%e0%b8%9b%e0%b8%b8%e0%b9%88%e0%b8%99%e0%b9%81%e0%b8%a5%e0%b8%b0/trackback/

RSS feed for comments on this post.

13 CommentsLeave a comment

  1. เห็นด้วยกับเรื่องการพัฒนาสังคมของเราในเรื่องความสมดุลหรือความพอเพียงครับ เรื่องDNA ผมลองคิด how ต่อ นะครับ

    1. เรื่อง public mind เนี่ย อยากให้ดูกรณีการรณรงค์เรื่อง กินเหล้า สูบบุหรี่ ที่ร่วมมือกันทั้งหน่วยงานรัฐ, สสส. กับสื่อ ผมก็ไม่รู้ว่าใช้งบกันไปเท่าไหร่ แต่เท่าที่สังเกตความเปลี่ยนแปลงแล้ว ได้ผลดีครับ คนสูบบุหรี่ให้เห็นน้อยลง เพราะรัฐก็เล่นเพลงเดียวกัน ด้วยการห้ามสูบบุหรี่ในที่สาธารณะ ไปๆมาๆ คนสูบบุหรี่เดี๋ยวนี้กลายเป็นคนที่สังคมไม่ค่อยยอมรับซะแล้ว เรื่องกินเหล้า หลังจากเจอ ads แรงๆ + campaignตำรวจจับเมาไม่ขับ คนก็คิดกันได้มากขึ้นนะครับ อันนี้เป็น case ที่ดี ถ้าเราคิดจะสร้าง public mind หรือสร้างสรรค์สังคมไปในทางไหนก็ตาม ทั้งรัฐทั้งสื่อ (แต่อย่ามัวประหยัดยิง spot แต่ช่อง11 ล่ะ เพราะส่วนใหญ่ไม่ดูกัน)

    2+3 สองข้อนี้ผมคิดว่าระบบการศึกษา อันนี้ก็เจอมากับตัวครับ(ใครเจอเหมือนผมบ้าง?) เราเรียนแบบท่องจำ จดจากกระดาน สอบถามกันหลังเลิกเรียน(ไม่ถามครู เดี๋ยวเพื่อนมันแซว) พอโตมาก็เลยเคยชินกับการได้โจทย์มาทำ เห็นอะไรบนจอก็จดตาม แต่ไม่เห็นประเด็นเรื่องนั้นๆ สงสัยก็ไม่ค้นคว้าแต่หาคนถามแล้วรอคำตอบ ผิดกับคนต่างประเทศที่เคยร่วมงาน เค้าตั้งโจทย์กันเอง หาข้อมูลเองก่อนจะไปถาม แล้วก็เปิดประเด็นใหม่ๆให้ปวดหัวเสมอ

    ส่วนข้อ 4 ก็เกือบจะเป็นเรื่องเดียวกับ 2+3 ครับ ถึงแม้ว่าในรายละเอียดเราอาจ assign ให้ทีมงานทำได้แต่เราก็ต้องเป็นคนมองเห็นภาพรวม จะเห็นภาพรวมก็ต้องค้นคว้าอีกแหละครับ

    ป.ล.ชอบบทความในนี้ครับ ได้ความรู้ ได้คิดต่อยอด แบ่งปันกันอ่านครับ

  2. จะหาโหลดไฟล็ได้จากไหนค่ะ

  3. สนใจอยากD/L ไม่ทราบว่าจะต้องไปที่ link D/L ที่ไหนครับ

    ขอบคุณ

  4. เห็นด้วยค่ะ ต้องพัฒนาจากภายใน ผลจะขยายวงกว้างสู่สังคมและประเทศชาติ

    น้องๆนักษึกษาสมัยนี้ก็กำลังเรียนแบบญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ ใส่ถุงเท้ายาวถึงหัวเข่ากระโปรงสก็อตสั้นคืบเดียว ก็เลียนแบบได้หน้ารักดีนะคะ แต่พอถึงบ้านแล้วถอดโยนเรี่ยราดไม่เป็นระเบียบ น้องผู้ชายก็ไว้ผมยาวปิดหน้าปิกตา แต่กลับไม่มีความอดทนกับปัญหาและอุปสรรคเลย เอ้กำลังเรียนกันผิดทางรึเปล่าคะ

    ถ้าจะเริ่มแก้ปัญหาคงต้องเริ่มกันที่ผู้ใหญ่นะแหละไม่ใช่เด็ก มีโฆษณาชิ้นนึงคงเคยเห็นกัน ดีมาก “ทำดีให้เด็กดู” เป็นเครื่องเตือนใจผู้ใหญ่ทั้งหลายว่าอย่าได้แต่สอนต้องทำให้เห็นเป็นตัวอย่างด้วย มาช่วยกันเถอะค่ะเราควรจะต้องพัฒาก่อนที่มันจะสายเกินไป ลองหันมองตัวเองซิว่าเรากำลังบกพร้องในหน้าที่รึเปล่า

    กับน้องๆ และเด็กๆ เนี่ย การด่าว่าและสั่งห้ามใช้ไม่ได้ผลกับพวกเค้า แต่กลับยิ่งสร้างกำแพงสูงกั้นเพิ่มช่องว่างระหว่างวัยเข้าไปอีก ผู้ปกครองทั้งหลายควรตระหนัก!!!

  5. คำว่าดาวโหลดที่ผมพูดในรายการก็คือ Copy เอานั่นเอง

    ส่วนไฟล์ที่จะให้ดาวโหลดเป็น PDF นั้น ถ้าจะมีจะแจ้งให้ทราบเป็น ปล.ครับ

  6. คิดวันละคำ
    Practice quality thinking think through each
    step thoroughly before proceeding.

    จงฝึกฝนความคิดเพื่อให้เกิดศักยภาพ
    ไตร่ตรองทบทวนทุกขั้นตอนอย่างมีระบบแล้วลงมือปฎิบัติจริง

    ขอบคุณ
    ด้วยความเคารพและนับถือครับ
    จาก เป้ มาสเตอร์

  7. ขอบคุณครับ สำหรับบทความและฟังคุณจัดรายการวันนี้

    พูดปลุกระดม ได้อย่างมีอารมณ์ร่วม

  8. ขอบคุณค่ะ จะติดตามทั้งอ่านทั้งฟัง ค่ะ

  9. ชอบบทความนี้มากๆๆเลยคะ เพราะวิเคราะห์ออกมาได้ตรงมากๆๆๆ ความจริงถ้าคนไทยเราลำบากมากๆๆๆหน่อย ก็คงจะทำให้พวกเราเข้มแข็งขึ้นได้นะคะ

  10. บทความนี้ดีมาก ๆ ค่ะ อยากให้คนไทยทุกคนได้มีโอกาสอ่านบทความนี้กันค่ะ

  11. ชอบที่สุดเลย คุณธันยวัฒน์ แจกแจงได้ตรงจริงๆๆคะ แจ้งนิดนึงนะคะ คลิ๊ปรายการ business connect ของวันที่ 20/06/07 ตอนช่วงที่ 1 ได้ฟังแล้วมานเป็นคลิ๊ปของช่วงที่สองอะคะ รบกวนช่วยแก้ไขด้วยนะคะ ที่คุณเรวัฒน์ พูดเรื่องญี่ปุ่นอะคะ อีกอย่างคะชอบรายการของคุณธันย์วัฒน์ กับคุณอาทิตย์มากเลยคะ ชอบเสียงหัวเราะของคุณธันย์วฒน์คะ ชอบมากๆๆๆคะ

  12. คุณธันยวัฒน์ กับคุณอาทิตย์ พูดเรื่องการควบคุมคุณภาพหน่อยครับ

  13. Remarkable things here. I’m very satisfied to peer your article.
    Thank you a lot and I’m having a look ahead to contact you.
    Will you please drop me a mail?


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: